Trên vùng đất Con Cuông – cửa ngõ miền Tây Nghệ An, đời sống đồng bào các dân tộc còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo vẫn cao. Nhưng từ núi rừng Pù Mát, với nguồn dược liệu bản địa phong phú, một hướng đi mới đã mở ra. Hợp tác xã dược liệu Pù Mát ra đời không chỉ để bảo tồn dược liệu quý mà còn tạo sinh kế, giúp bà con vươn lên thoát nghèo bền vững.

Năm 2010 Từ một cán bộ nhà nước, anh Phan Xuân Diện đã quyết định bỏ công việc nhà nước để thành lập Hợp tác xã (HTX) dược liệu Pù Mát. Vượt qua nhiều khó khăn, HTX đã liên kết với người dân, hình thành vùng nguyên liệu tập trung. Các loại cây như cà gai leo, giảo cổ lam, nghệ vàng… được trồng ngày càng nhiều.

 Anh Phan Xuân Diện, Chủ nhiệm HTX dược liệu Pù Mát:cho biết “Tôi nhận thấy Con Cuông có nhiều loại dược liệu quý nhưng bà con chưa biết khai thác thành sản phẩm hàng hóa. Tôi muốn xây dựng mô hình vừa gắn với bảo tồn rừng, vừa tạo việc làm, tăng thu nhập cho bà con. Ban đầu bà con còn e dè, nhưng khi thấy HTX bao tiêu sản phẩm, họ yên tâm tham gia. Đến nay, chúng tôi đã có hàng chục hecta vùng nguyên liệu, sản phẩm như trà túi lọc, tinh bột nghệ, giảo cổ lam khô… được thị trường đón nhận tốt.”

Một trong những hộ tiêu biểu là gia đình ông Trần Đình Lợi  ở thôn Quyết Tiến. Trước đây, trên diện tích 1800m  đất của gia đình chủ yếu trồng cây ăn quả nhưng hiệu quả thấp. Năm 2022, ông chuyển sang trồng dược liệu, được hỗ trợ giống, phân bón, kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, chỉ sau 7 tháng, gia đình đã có nguồn thu 42 triệu đồng.

Không chỉ tạo sinh kế cho nông dân, HTX còn giải quyết việc làm tại chỗ cho nhiều lao động.

Bà con nông dân xã Châu Khê thu hoạch dược liệu cà gai leo.

Ông Trần Đình Lợi, hộ dân trồng dược liệu cho biết:“Từ ngày tham gia trồng dược liệu, đời sống gia đình tôi cải thiện rõ rệt. Mỗi năm thu nhập thêm 40–50 triệu đồng, con cái có điều kiện học hành, gia đình không còn lo cái ăn cái mặc như trước.”

Chị Lô Thị Sơn, công nhân xưởng chế biến dược liệu Pù Mát cho biết “Công việc ở đây ổn định, lại gần nhà nên tôi yên tâm gắn bó. Được HTX đóng bảo hiểm, môi trường làm việc thuận lợi, thu nhập ổn định nên tôi rất phấn khởi.”

Bà con nông dân xã Châu Khê thu hoạch dược liệu cà gai leo.

Đến nay, HTX đã liên kết 100 hộ dân, phát triển 18 ha cây cà gai leo, có 15 sản phẩm dược liệu, trong đó 13 sản phẩm đạt OCOP 4 sao. Đây là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng của Con Cuông. Chính quyền địa phương cũng ghi nhận hiệu quả mô hình.

 Ông Cao Tiến Thịnh, Trưởng phòng Kinh tế huyện Con Cuông cho biết: “HTX dược liệu Pù Mát đã tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho nhiều hộ dân nghèo, đồng thời góp phần xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng của huyện. Đây là hướng đi rất đáng khuyến khích.”

Từ một ý tưởng nhỏ, đến nay HTX dược liệu Pù Mát đã khẳng định được hướng đi đúng đắn. Những sản phẩm từ núi rừng Con Cuông không chỉ có mặt trên thị trường, mà còn mang theo khát vọng thoát nghèo, vươn lên của bao gia đình nơi vùng đất khó.

Bá Hậu - Quang Huy